Lange tijd werd aangenomen dat Jezus ongetrouwd was. Er is niets in de Schrift
dat het tegendeel suggereert. Tijdens zijn bediening is er nergens sprake van
een echtgenote. Toen hij werd veroordeeld en gekruisigd wordt er ook geen melding
van gemaakt. Als het over Jezus’ familie gaat, dan lezen we over zijn
broers en zusters, maar nooit over zijn vrouw. Ook zijn er geen aanwijzigen
voor een weduwnaarschap.
Pogingen om aannemelijk te maken dat een van de vrouwen die betrokken waren
bij zijn werk, zijn vrouw was, zijn louter speculatie. Dat geldt ook voor de
vrouw met het albasten kruikje die Jezus zalfde (zie Lucas 7:36-50). Deze handeling
was nogal schokkend en zou in veel mindere mate verassend geweest zijn als het
zijn vrouw was geweest.
Als we Jezus vergelijken met de apostelen, zoals Petrus en de broers van de
Heer, dan lezen we van hen dat ze allen getrouwd waren (1 Korinte 9:5). Dit
gedeelte laat zien dat de kerk er geen moeite mee had om te laten zien dat haar
leiders getrouwd waren en zelfs aan te geven dat ze daartoe gerechtigd waren.
Als Jezus getrouwd geweest was, zou dat ook geen punt geweest zijn.
Het is vaak gezegd dat omdat Jezus een leraar was en optrad als een rabbi Hij
getrouwd geweest moest zijn, omdat dat onder de Joden nu eenmaal gebruikelijk
was. Het is inderdaad zo dat de apostelen Hem soms ‘rabbi’ noemden
(Marcus 11:21). Maar twee zaken maken dat argument nogal zwak. Ten eerste was
Jezus volgens de regels geen rabbi en noemde hij zichzelf ook niet zo. De apostelen
deden dat wel om aan te geven dat ze hem als hun leraar zagen, niet omdat het
een of ander Joods ambt bekleedde. De Joden vroegen Jezus ‘op grond van
welk gezag’ hij sommige dingen deed omdat hij in het Judaïsme geen
officiële positie had. Als hij die wel gehad had, dan zou het voor hem
mogelijk geweest zijn bepaalde dingen op het tempelterrein te doen (Marcus 11:28).
Een tweede argument dat wordt gebruikt wordt, is Jezus’ oproep om te
leven als ‘onvruchtbare mannen’. Die kwam voort uit zijn eigen beslissing
om ongetrouwd te blijven (Matteüs 19:10-12). De reden die de rooms-katholieke
kerk gebruikt om van haar priesters te verlangen dat ze ongetrouwd blijven,
komt gedeeltelijk voort uit het feit dat Jezus ongetrouwd was.
Als er daarom gevraagd wordt naar het overtuigende bewijs dat Jezus getrouwd
was, kan het antwoord kort zijn: dat is er niet.
Waarom zou iemand ongetrouwd blijven? Wat zijn daarvan de voordelen? In 1 Kor.
7 gaat Paulus daarop in als hij schrijft dat de ongehuwde staat te verkiezen
is boven de gehuwde. Hij legt daar uit dat ‘de huidige beproevingen’,
waarmee hij de moeilijke omstandigheden voor Jezus’ wederkomst bedoelt,
het voor ongehuwden eenvoudiger maken de Heer te dienen. De gehuwde mannen maken
zich maar druk over aardse zaken: hoe ze voor hun vrouwen, en bijgevolg hun
gezinnen, kunnen zorgen. De ongehuwde kan zich volledig aan de zaak van de Heer
wijden (1 Kor. 7:27-35).
Toch liet Paulus er geen onduidelijkheid over bestaan dat iedereen op dit punt
vrij mocht kiezen en dat dit geen voorschrift was: “Het is...niet zo dat
u door te trouwen zondigt” (1 Kor. 7:28). Paulus zelf had ervoor gekozen
ongetrouwd te blijven, waarschijnlijk om de redenen die hij aanvoert in dit
hoofdstuk. Hij begreep, net als Jezus, dat anderen niet diezelfde roeping hadden
( 1 Kor. 1:1-7).
Bewegingen die mensen aanmoedigden een toegewijd en celibatair leven te leiden
bestonden ook elders in het Judaïsme. De leden van de ascetische Joodse
sekte, de Essenen genaamd, stonden bekend om hun nadruk op het celibaat. (Josephus,
Oudheden 18.1.5.21; Joodse Oorlogen 2.8.2.121-122; Philo, Hypothetica 11.14-18).
In Qumran schijnen de meesten ongetrouwd geweest te zijn, hoewel een van de
Dode Zee Rollen over de gemeenschap de mogelijkheid lijkt aan te geven (1QSa
1:4-10) dat er getrouwd kon worden en kinderen gekregen in de messiaanse tijd.
Voor de Essenen van Qumran was ongetrouwd blijven een teken van toewijding aan
God.
Dus Jezus was ongetrouwd. Zijn trouw ging slechts naar God uit. Dat is tenminste
hoe veel Joden het begrepen moeten hebben. Omdat Jezus vaak niet werd geaccepteerd
was het ook beter dat hij geen vrouw en kinderen had. Dit is vergelijkbaar met
wat Paulus schreef over ‘zorg dragen voor aardse zaken’. Jezus had
maar één ding voor ogen en dat was de prediking van het Koninkrijk
van God. Zijn besluit om ongetrouwd te blijven onderstreepte die roeping.
